NL
NL
Geothermische of lucht-water warmtepomp? Vergelijk kosten, rendement en subsidie
Twijfel je tussen een geothermische of lucht water warmtepomp? Ontdek in dit artikel wat de belangrijkste verschillen zijn in kosten, rendement, installatie en subsidie. Zo krijg je een duidelijk beeld van welke warmtepomp het beste bij jouw woning kan passen.
- Een lucht-water warmtepomp haalt warmte uit de buitenlucht, terwijl een geothermische warmtepomp energie uit de bodem haalt via een ondergronds buizensysteem.
- Een lucht-water warmtepomp is betaalbaarder in aanschaf (€ 7.000 tot € 15.000), maar een bodemwarmtepomp (€ 20.000 tot € 35.000) levert een hoger rendement.
- Een bodemwarmtepomp scoort beter op rendement (SCOP 5-6 vs. 4-4,5) en verbruikt daardoor minder elektriciteit, al zijn de installatiekosten en benodigde ruimte groter.
- De ISDE-subsidie verlaagt de investering voor beide types; een hybride warmtepomp (€ 5.000 tot € 9.000) is een goede tussenstap richting volledig elektrisch verwarmen.
Wat is het verschil tussen een geothermische en een lucht-water warmtepomp?
Het belangrijkste verschil tussen de geothermische warmtepomp en lucht-water warmtepomp zit in de warmtebron. Een lucht-water warmtepomp haalt energie uit de buitenlucht via een buitenunit, terwijl een geothermische warmtepomp (ook wel bodemwarmtepomp genoemd) warmte uit de grond haalt via een ondergronds buizensysteem. Dit verschil heeft invloed op de prijs, het rendement en de installatie van het systeem.
Beide warmtepompen werken voor ongeveer 70% tot 80% op duurzame energie, terwijl het resterende vermogen afkomstig is van elektriciteit. Lucht-water warmtepompen en geothermische warmtepompen bieden beide een duurzaam alternatief voor verwarmingssystemen op fossiele brandstoffen. Doordat ze warmte uit de omgeving halen, wordt er gebruik gemaakt van minder energie om een woning te verwarmen. Deze systemen vereisen een goed geïsoleerde woning en bij voorkeur lage temperatuurverwarming voor het beste rendement.
Hoe werkt een lucht-water warmtepomp?
Een lucht-water warmtepomp haalt warmte uit de buitenlucht via een buitenunit. Deze warmte wordt met behulp van een compressor op hoge temperaturen gebracht en vervolgens afgegeven aan het verwarmingswater voor radiatoren of vloerverwarming. Het systeem bestaat meestal uit een binnen- en buitenunit, die bijvoorbeeld op de gevel, in de tuin of op het dak worden geplaatst. Lucht-water warmtepompen zijn beschikbaar als hybride systeem (samen met een cv-ketel) of als all-electric variant die volledig op elektriciteit werkt.
Hoe werkt een grondgebonden warmtepomp?
Een grondgebonden warmtepomp gebruikt een buizensysteem in de bodem om warmte uit de grond te halen. Deze warmte wordt in de warmtepomp opgewaardeerd en gebruikt om het verwarmingswater voor het verwarmingssysteem te verwarmen. Dit kan via een verticaal systeem (diepteboring van ongeveer 80 tot 150 meter diep), dat een hoog rendement heeft en weinig ruimte vraagt, maar duurder is.
Een horizontaal systeem ligt op ongeveer 1 Ã 2 meter diepte en is goedkoper, maar heeft een groot grondoppervlak nodig. Omdat de duurzame energie uit de bodem komt, is er geen buitenunit nodig, wat geluidsoverlast voorkomt.
Wat kost een lucht-water of bodemwarmtepomp in 2026?
De exacte prijs van deze twee soorten warmtepompen hangt af van het vermogen, het type (hybride of all-electric) en de complexiteit van de installatie. In de tabel hieronder vind je per type warmtepomp de totaalprijs inclusief installatie.
| Type warmtepomp | Prijs incl. installatie | ISDE subsidie 2026 |
|---|---|---|
| Lucht-water (all-electric) | € 7.000 tot € 15.000 | € 1.700 tot € 4.600 |
| Bodem-water warmtepomp | € 20.000 tot € 35.000 | € 4.200 tot € 5.175 |
| Hybride warmtepomp | € 5.000 tot € 9.000 | € 1.700 tot € 3.475 |
Prijs lucht-water warmtepomp
Een lucht-water warmtepomp kost gemiddeld € 7.000 tot € 15.000 inclusief installatie. Dit all-electric systeem is duurder dan een hybride, maar maakt de woning volledig gasloos. De uiteindelijke prijs van deze verwarmingssystemen is een grote investering en hangt af van verschillende factoren, zoals het vermogen van de warmtepomp, de grootte van de woning, het isolatieniveau en wat de installatie betreft.
Prijs bodem-water warmtepomp
De kosten van een bodem-water warmtepomp liggen gemiddeld tussen de € 20.000 en € 35.000 inclusief warmtepomp, boringen en installatie. Een verticaal systeem met diepteboring is meestal duurder dan een horizontaal systeem, omdat er diep geboord moet worden. De installatie van een geothermische warmtepomp is complexer en tijdrovender dan die van een lucht-water warmtepomp en andere warmtepompen, maar daar staat tegenover dat het systeem een lager energieverbruik en een langere levensduur heeft.
Kosten hybride warmtepomp
De kosten van een hybride warmtepomp liggen gemiddeld tussen de € 5.000 en € 9.000 inclusief installatie. Dit systeem werkt samen met de bestaande cv-ketel en maakt de woning daarom niet volledig gasloos. Door de lagere aanschafprijs heeft een hybride warmtepomp vaak de laagste instapdrempel en een relatief snelle terugverdientijd. Het is daardoor een goede tussenstap richting volledig elektrisch verwarmen.
Ontvang offertes en advies op maat
ISDE subsidie voor warmtepompen in 2026
Via de ISDE kun je subsidie krijgen bij de aanschaf van een warmtepomp. De hoogte van het bedrag hangt af van het type warmtepomp en het vermogen. Voor een bodemgebonden warmtepomp ligt de subsidie meestal hoger dan voor een lucht-water warmtepomp, omdat de investering ook groter is.
Vanaf 2026 zijn er enkele wijzigingen doorgevoerd. Het startbedrag voor lucht-water warmtepompen is verlaagd naar € 1.025 en de extra subsidie van € 225 per kW wordt nu vanaf de eerste kW vermogen berekend. Voor bodem-water warmtepompen blijven de subsidiebedragen grotendeels ongewijzigd. Wel is er geen subsidie meer voor een split-warmtepompen met minder dan 3 kg koudemiddel en een GWP hoger dan 750.
Om in aanmerking te komen voor de ISDE-subsidie in 2026, moet je voldoen aan de volgende voorwaarden:
- De warmtepomp wordt geplaatst in een bestaande woning, gebouwd voor 2019.
- De installatie wordt uitgevoerd door een erkend installateur.
- De subsidie moet worden aangevraagd binnen 24 maanden na installatie.
Rendement en energieverbruik vergeleken
Een bodem warmtepomp haalt een hoger rendement dan een lucht-water warmtepomp. De SCOP (seizoensrendement) van een geothermisch systeem ligt rond 5 tot 6, tegenover 4 tot 4,5 bij een lucht-water variant. In de praktijk betekent dit dat een bodemwarmtepomp per opgewekte kW warmte minder elektriciteit verbruikt.
COP en SCOP: wat betekent dat?
COP (Coefficient Of Performance) geeft aan hoeveel warmte een warmtepomp levert per kW elektriciteit op een specifiek moment. Het is dus een momentopname van de efficiëntie. Bijvoorbeeld: bij een COP van 4 levert de warmtepomp 4 kW warmte met 1 kW elektriciteit: het resterende vermogen afkomstig uit de omgevingsenergie (lucht of bodem).
SCOP (Seasonal Coefficient Of Performance) is het gemiddelde rendement over een heel stookseizoen en geeft daardoor een realistischer beeld van het totale energieverbruik. Een lucht-water warmtepomp heeft vaak een COP van ongeveer 3-4 en een SCOP rond 4-4,5, terwijl een bodem-water warmtepomp meestal efficiënter is (COP 4-5 en SCOP rond 5-6). Bij een warmtevraag van 15.000 kWh betekent dat ongeveer 3.750 kWh elektriciteit voor een lucht-water systeem en ongeveer 2.750 kWh voor een bodem-water systeem.
Actieve koeling vs. passieve koeling
Het verschil tussen actieve koeling en passieve koeling zit vooral in het energieverbruik. Bij een lucht-water warmtepomp wordt gekoeld via actieve koeling, waarbij de compressor meedraait om het systeem te laten koelen. Hierdoor ligt het verbruik van elektriciteit hoger. Een bodem-water warmtepomp kan vaak passieve koeling gebruiken: daarbij wordt de natuurlijke koelte uit de bodem gebruikt, waar de temperatuur ongeveer 10°C tot 12°C is. Alleen een circulatiepomp draait om het koele water rond te pompen, waardoor de woning kan koelen met nauwelijks extra stroomverbruik. Hierdoor is passieve koeling meestal energiezuiniger dan actieve koeling.
Vergelijkingstabel: geothermisch vs. lucht-water
In onderstaande tabel worden een geothermische warmtepomp en een lucht water warmtepomp met elkaar vergeleken. Zo worden de belangrijkste verschillen in werking, efficiëntie en kosten duidelijk.
| Kenmerk | Lucht-water warmtepomp | Bodem-water warmtepomp |
|---|---|---|
| Prijs incl. installatie | € 7.000 tot € 15.000 | € 20.000 tot € 35.000 |
| ISDE subsidie 2026 | € 1.700 tot € 4.600 | € 4.200 tot € 5.175 |
| SCOP (seizoensrendement) | 4 tot 4,5 | 5 tot 6 |
| Levensduur | 15 tot 20 jaar | 20 tot 25 jaar (lus 50+ jaar) |
| Koeling | Actief (meer stroomverbruik) | Passief (minimaal verbruik) |
| Buitenunit | Ja (geluid) | Nee (geluidsarm) |
| Benodigde ruimte | Klein (gevel/tuin/dak) | Groot (tuin voor boring/lussen) |
| Installatie | 1-2 dagen | 1-2 weken |
| Geschikt voor | Nieuwbouw én bestaande bouw | Vooral nieuwbouw, grote percelen |
| Hybride variant | Ja | Nee (meestal all-electric) |
| Vergunning nodig | Nee | Vaak wel (boringen) |
| Onderhoud | Buitenunit vereist onderhoud | Minder onderhoud (geen buitenunit) |
Voordelen en nadelen van een luchtwarmtepomp
Een lucht-water warmtepompen zijn populair omdat ze een goed rendement bieden en relatief goedkoop zijn in vergelijking met geothermische warmtepompen. Dit systeem haalt warmte uit een onuitputtelijke bron (de buitenlucht) om een woning te verwarmen en eventueel te koelen. Hieronder staan kort de belangrijkste voor-en nadelen van dit systeem.
Voordelen van een lucht-water warmtepomp
- Lagere aanschafprijs dan bodemwarmtepomp
- Eenvoudige en snelle installatie (1-2 dagen)
- Geschikt voor vrijwel elk woningtype
- Beschikbaar als hybride én all-electric systeem
- Actieve koeling mogelijk in de zomer
- Geen grondboringen nodig
Nadelen van de luchtwarmtepomp
- Lager rendement dan bodemwarmtepomp (vooral in strengere winters)
- Buitenunit nodig (geluid, plaatsing)
- Rendement daalt bij lagere buitentemperaturen
- Hogere stroomkosten dan een bodem-water variant
Voordelen en nadelen van een geothermisch systeem
Een geothermische warmtepomp haalt warmte uit de bodem om een woning te verwarmen en te koelen. Doordat de bodemtemperatuur het hele jaar vrij constant blijft, levert dit systeem een stabiel en efficiënt rendement. Geothermische warmtepompen vereisen wel meer ruimte voor installatie dan lucht-waterwarmtepompen.
Voordelen van een geothermische warmtepomp
- Hoogste rendement van alle warmtepompsystemen (SCOP 5-6)
- Consistente prestaties het hele jaar door
- Passieve koeling met minimaal stroomverbruik
- Geen buitenunit → geen geluidsoverlast
- Langere levensduur (20-25 jaar, aardlus 50+ jaar)
- Lagere jaarlijkse energiekosten
Nadelen van bodemwarmte
- Hoge aanschafprijs (€ 20.000 tot € 35.000)
- Grondboringen nodig (ingrijpend, duur)
- Niet overal mogelijk (vergunning, grondwaterbeschermingsgebied)
- Grote buitenruimte nodig (vooral bij horizontaal systeem)
- Woning moet goed geïsoleerd zijn en lage temperatuur verwarming hebben.
- Langere installatietijd (1-2 weken)
Wanneer kies je welk type warmtepomp?
De juiste warmtepomp hangt af van je woonsituatie, budget, isolatieniveau en beschikbare ruimte rondom de woning. Ook de bodemgesteldheid en lokale regelgeving kunnen een rol spelen. Een gekwalificeerde installateur kan je adviseren welk type het beste past bij jouw woning.
Wanneer is de lucht-water warmtepomp geschikt?
- Bestaande woning
- Beperkt budget
- Kleine tuin of weinig buitenruimte
- Wanneer een snelle installatie gewenst is
- Als hybride tussenstap richting volledig elektrisch verwarmen
Wanneer is de geothermische warmtepomp beter?
- Nieuwbouw of grondige renovatie
- Groot perceel of voldoende ruimte voor boringen
- Budget beschikbaar voor hogere investering
- Wanneer een maximaal rendement gewenst is
- Goede isolatie + vloerverwarming aanwezig
Hybride warmtepomp als tussenstap
Een hybride warmtepomp is een goede tussenstap wanneer je woning nog niet volledig geschikt is voor een all-electric, bijvoorbeeld omdat de isolatie nog verbeterd moet worden of omdat de hogere investering nog niet haalbaar is. De warmtepomp werkt samen met een cv-ketel en neemt een groot deel van de verwarming over, waardoor het gasverbruik al flink daalt. Veel systemen zijn all-electric ready, waardoor je later relatief eenvoudig kunt overstappen naar een volledige lucht-water warmtepomp. Een overstap naar een geothermische warmtepomp is minder eenvoudig, omdat daarvoor nieuwe boringen en een volledig nieuwe installatie nodig zijn.
Vergunningen en regelgeving in Nederland
Bij het installeren van een warmtepomp moet in sommige gevallen rekening worden gehouden met vergunningen, geluidsregels en lokale bodemvoorwaarden. De exacte regels kunnen per gemeente verschillen en hangen ook af van de bodemgesteldheid en locatie van de woning.
- Lucht water warmtepomp: meestal geen vergunning nodig, maar er gelden wel geluidsnormen (maximaal 40 dB op de erfgrens).
- Bodem-water warmtepomp: vaak een melding of vergunning nodig volgens de Omgevingswet.
- Via de WKO-tool van RVO kun je controleren of een bodembron of boring mogelijk is in jouw situatie.
- In grondwaterbeschermingsgebieden zijn boringen vaak niet toegestaan.
- Voor een bodemwarmtepomp moet ook rekening worden gehouden met de juiste bodemgesteldheid.
Door de lokale regels te bespreken met een gekwalificeerde installateur, kun je een beslissing nemen over wat mogelijk is en waar rekening mee moet worden gehouden.
Op zoek naar de juiste warmtepomp? Ontvang gratis offertes
Of je nu kiest voor een lucht-water warmtepomp of bodemwarmtepomp, de beste keuze hangt af van jouw woning, budget en situatie. Via warmtepomp-gids.nl kun je gratis en vrijblijvend offertes vergelijken van gekwalificeerde installateurs in je regio. Zo krijg je advies op maat en ontdek je welke warmtepomp de meest geschikte oplossing is voor jouw woning.
