NL
NL
Geothermische warmtepomp: prijzen, plaatsing en subsidie in 2026
Een geothermische warmtepomp gebruikt aardwarmte in plaats van fossiele brandstoffen en stoot daardoor geen CO2 uit, zo verwarm je de woning op een duurzame manier. Door het hoge rendement en goede prestaties is het een populaire keuze. Je leest hier meer over de kosten, hoe de warmtepomp werkt en de beschikbare subsidie.
- Een geothermische warmtepomp is de meest efficiënte warmtepomp. De investering ligt gemiddeld op € 20.000 tot € 35.000, inclusief grondboringen van € 5.000 tot € 15.000.
- Je kiest uit verticale captatie, horizontale collectoren of een grondwater warmtepomp, afhankelijk van de bodemgesteldheid en beschikbare ruimte in je tuin.
- Met een COP van 4 tot 5 bespaar je circa € 1.250 per jaar op je energierekening, de terugverdientijd bedraagt gemiddeld 10 tot 15 jaar.
- De ISDE-subsidie levert € 4.200 tot € 5.175 op; een erkend installateur is verplicht en regelt een eventueel benodigde vergunning onder de Omgevingswet.
Wat kost een geothermische warmtepomp in 2026?
Een geothermische warmtepomp kost gemiddeld € 20.000 tot € 35.000, inclusief installatie en benodigde grondboringen. De uiteindelijke prijs (geothermische warmtepomp) hangt af van verschillende factoren:
- De type captatie (verticale captatie of horizontale captatie)
- De grootte en warmtevraag van je woning
- De samenstelling van de bodem (zand, klei, grondwaterniveau)
- Eventuele extra aanpassingen aan het afgiftesysteem
Dit is duurder dan lucht-water warmtepompen, maar daar staat tegenover dat een geothermische warmtepomp een hoger rendement behaalt. Dit komt omdat de bodemtemperatuur het hele jaar door relatief constant is. Hierdoor werkt het systeem efficiënter, ook in de winter, en verbruikt het minder stroom op lange termijn.
Prijzen per woningtype
In de tabel hieronder vind je de verschillende prijzen per woningtype. De prijzen zijn indicatief en afhankelijk van bodemgesteldheid, boordiepte en vermogen van het type warmtepomp.
| Woningtype | Bewoonbaar oppervlak | Indicatieve prijs (incl. btw) |
|---|---|---|
| Appartement / rijwoning | 80 tot 120 m² | € 20.000 tot € 25.000 |
| Tussenwoning | 120 tot 180 m² | € 25.000 tot € 30.000 |
| Hoekwoning / 2-onder-1-kap | 150 tot 220 m² | € 28.000 tot € 33.000 |
| Vrijstaande woning | 200 tot 300+ m² | € 30.000 tot € 35.000+ |
Wat kosten de grondboringen?
De totale kostprijs voor grondboringen liggen gemiddeld tussen de € 5.000 en € 15.000, afhankelijk van de diepte (meestal 50 tot 200 meter), het aantal benodigde boringen, de bodemsoort en de bereikbaarheid van de locatie. Verticale boringen zijn duurder dan een horizontaal systeem, maar nemen minder ruimte in en zorgen doorgaans voor een hoger en stabiel rendement.
ISDE-subsidie voor bodemwarmtepompen
Voor een geothermische warmtepomp kun je gebruikmaken van de ISDE-subsidie. Deze bedraagt gemiddeld € 4.200 tot € 5.175, afhankelijk van het model en het vermogen van de installatie. De warmtepomp moet minimaal energielabel A++ hebben om in aanmerking te komen. Je vraagt de subsidie na installatie aan via de RVO. Combineer je de warmtepomp met een isolatiemaatregel, dan krijg je vaak een hogere subsidie op de isolatie.
Kun je de investering niet in één keer betalen, dan is de Energiebespaarlening een interessante financieringsoptie. Hiermee leen je tegen een relatief lage rente speciaal voor energiebesparende maatregelen in je woning, waardoor je de kosten kunt spreiden terwijl je al profiteert van een lagere energierekening.
Ontvang offertes en advies op maat
Hoe werkt een bodem-water warmtepomp?
Een geothermische warmtepomp werkt met een buizensysteem (verticale leidingen of horizontale collectoren) in de bodem. In deze buizen stroomt een vloeistof (water met antivries of een koudemiddel) die warmte uit de grond opneemt. Deze warmte wordt naar de warmtepomp geleid, waar een compressor de temperatuur verhoogt tot een bruikbaar niveau. Vervolgens wordt de geothermische energie gebruikt voor ruimteverwarming en het verwarmen van sanitair water.
Er zijn twee systemen: een gesloten systeem, waarbij een vloeistof in een afgesloten buizencircuit circuleert, en een open systeem, waarbij grondwater wordt opgepompt, warmte afgeeft en daarna weer wordt teruggevoerd in de bodem. Omdat de bodemtemperatuur het hele jaar door vrij constant is (van ongeveer 10 tot 12 °C), heb je een stabiele en efficiënte warmtebron, ook in de winter. In tegenstelling tot een lucht-water warmtepomp is er bovendien geen buitenunit nodig.
Passieve koeling in de zomer
Bij passieve koeling met een geothermische warmtepomp hoeft de compressor niet te draaien. In plaats daarvan wordt relatief koel bodemwater rechtstreeks door het afgiftesysteem (meestal vloerverwarming) geleid. Hierdoor is het energieverbruik zeer laag, omdat alleen de circulatiepomp stroom gebruikt.
Het water dat door de vloer stroomt heeft een temperatuur van ongeveer 15 °C, wat zorgt voor een lichte maar comfortabele koeling van circa 3 °C in huis. Daarnaast laten geothermische warmtepompen warmterecuperatie toe, waardoor je in de winter in de woning kan verwarmen met de warmte die in de zomer uit de woning wordt gehaald. Daardoor start het systeem bij koude temperaturen met een iets warmere bodemtemperatuur, wat het rendement verhoogt. Een systeem met verticale captatie (diepe boringen) heeft doorgaans het hoogste koelvermogen, omdat de temperatuur op grote diepte stabieler en lager is.
Bodemwarmtepomp combineren met zonnepanelen
Een bodemwarmtepomp gebruikt gemiddeld zo’n 3.400 kWh stroom per jaar. Met ongeveer 10 zonnepanelen van 400 Wp kun je deze stroom zelf opwekken, een perfecte aanvulling dus. De gemiddelde prijs voor deze zonnepaneleninstallatie ligt rond de € 4.500. Zo wordt je woning bijna energie neutraal door gebruik te maken van zonne-energie.
Het systeem werkt het beste met vloerverwarming, omdat die op lage temperatuur verwarmt. Bestaande radiatoren kunnen ook worden gebruikt, maar zij hebben een hogere temperatuur nodig. Daardoor moet de warmtepomp harder werken en is het rendement lager.
Welke soorten captatie bestaan er?
Er zijn drie manieren om warmte uit de bodem te halen voor een warmtepomp: verticale captatie, horizontale captatie en een grondwater warmtepomp. De keuze tussen horizontale en verticale captatie hangt af van de beschikbare ruimte en de specifieke situatie van de woning. In de alinea’s hieronder worden de verschillende soorten captatie kort toegelicht.
Verticale captatie (diepteboring)
Bij een verticale captatienet (diepteboring) wordt er diep in de grond geboord om thermische energie uit diepere lagen te halen. In Nederland ligt de boordiepte meestal tussen de 25 en 100 meter en soms tot 150 meter. Voor een gemiddelde woning worden er vaak twee tot drie putten geboord. Dit verwarmingssysteem vraagt weinig ruimte in de tuin en is daardoor geschikt voor kleinere tuinen. Het heeft het hoogste rendement en biedt ook het beste koelvermogen. Bij boringen dieper dan 50 meter is in Nederland een vergunning nodig.
Horizontaal captatienet
Bij horizontale captatie worden leidingen op een diepte van ongeveer 0,8 tot 1,5 meter onder het maaiveld in de tuin gelegd. Voor een gemiddelde woning is ongeveer 250 m2 oppervlak nodig. Dit systeem is goedkoper in aanleg dan verticale captatie, maar vraagt wel veel ruimte en een correcte plaatsing. Boven het net mogen geen diepwortelende bomen zoals eik, beuk of kastanje staan. Ook mag er geen bebouwing, zoals een terras of tuinhuis, boven worden geplaatst.
Grondwater warmtepomp (water-water)
Een grondwater of water-water warmtepomp is een open systeem dat gebruikmaakt van grondwater. Via een bronput wordt grondwater opgepompt en na gebruik via een retourput weer terug in de bodem gebracht. De diepte hangt af van de watervoerende laag en ligt meestal tussen de 25 en 150 meter. Voor zo’n warmtepomp is altijd een provinciale vergunning nodig. Het is niet overal mogelijk, omdat het afhankelijk is van de grondwaterstand en de kwaliteit van het grondwater.
Is een bodemwarmtepomp rendabel?
Ja, een geothermische warmtepomp is op lange termijn een van de meest rendabele manieren om een woning te verwarmen. Met een COP van 4 tot 5 levert het systeem 4 tot 5 kWh warmte voor elke kWh elektriciteit. Daarnaast ligt de seizoensprestatiefactor (SPF) gemiddeld 33% hoger dan die van een lucht-water warmtepomp.
COP en seizoensprestatiefactor (SPF)
Een bodemwarmtepomp heeft bij vloerverwarming (35 °C) een COP van 4 tot 5. Dat betekent dat het systeem ongeveer 4 tot 5 kWh warmte levert per 1 kWh energie, wat neerkomt op een rendement van 400% tot 500%. Ter vergelijking: een cv-ketel haalt gemiddeld 95% rendement. De seizoensprestatiefactor (SPF) van een bodemwarmtepomp ligt gemiddeld 33% hoger dan die van een lucht-water warmtepomp, omdat de bodemtemperatuur stabiel blijft. Bij gebruik van klassieke radiatoren (55 °C) daalt het rendement en ligt de COP rond de 2,7. Vloerverwarming zorgt dus voor het optimale rendement.
Terugverdientijd en jaarlijkse besparing
De terugverdientijd van een bodemwarmtepomp ligt gemiddeld tussen de 10 en 15 jaar, inclusief subsidie. Een woning met een verbruik van ongeveer 3.400 kWh per jaar betaalt bij € 0,25 per kWh (prijspeil 2026) circa € 850 aan stroomkosten. Daartegenover staat een gasverbruik van ongeveer 1.500 m³ per jaar bij € 1,40 per m³, wat neerkomt op ongeveer € 2.100 per jaar. Dat betekent een mogelijke besparing van ongeveer € 1.250 per jaar. De warmtepomp zelf gaat gemiddeld 15 tot 20 jaar mee, terwijl de bodembron 50 jaar of langer meegaat. De jaarlijkse onderhoudskosten liggen meestal tussen de € 100 en € 300.
Vergelijking bodemwarmtepomp met luchtwarmtepomp
In onderstaande tabel wordt de bodemwarmtepomp vergeleken met de luchtwarmtepomp op basis van verschillende kenmerken.
| Kenmerk | Geothermische warmtepomp | Lucht-water warmtepomp |
|---|---|---|
| COP | 4 tot 5 | 3 tot 4 |
| Prijs incl. installatie | € 20.000 tot € 35.000 | € 7.000 tot € 15.000 |
| Passieve koeling | Ja (zeer zuinig) | Beperkt |
| Buitenunit | Nee | Ja |
| Geluid buiten | Geen | 40-62 dB(A) |
| Rendement winter | Constant | Daalt bij vorst |
| Levensduur | 15-20 jaar (bron 50+ jaar) | 15-20 jaar |
| Vergunning | Ja (melding/OBM) | Meestal niet |
| Terugverdientijd | 10-15 jaar | 7-10 jaar |
Wat zijn de voor- en nadelen van een geothermische warmtepomp?
Een geothermische warmtepomp staat bekend als een van de meest efficiënte en duurzame soorten warmtepomp. Door de stabiele binnentemperatuur levert het systeem een hoog rendement, maar de installatie vraagt wel een flinke investering en een goede isolatie van de woning is essentieel. Hieronder staan de belangrijkste voordelen en nadelen opgesomd.
Voordelen
- Hoogste rendement van alle warmtepompen (COP 4-5)
- Passieve koeling in de zomer met een zeer laag energieverbruik
- Geen buitenunit → geen geluidshinder voor buren
- Fluisterstil (binnenunit ~30 dB(A))
- Langste levensduur (warmtepomp 15-20 jaar, bron 50+ jaar)
- Minimaal onderhoud (€ 100 tot € 300/jaar)
- Constant rendement & goede energie-efficiëntie ongeacht buitentemperatuur
- Combineerbaar met zonnepanelen voor energieneutrale woning
Nadelen
- Hoge aanschafkosten (€ 20.000 tot € 35.000)
- Complexe installatie met boringen in de bodem
- Vergunning/melding verplicht volgens de Omgevingswet
- Niet elk perceel geschikt (bodemgesteldheid, beschikbare ruimte)
- Goede isolatie en lage temperatuur verwarming (LTV) vereist
- Langere terugverdientijd dan lucht-water warmtepomp
Welke vergunningen heb je nodig in Nederland?
Voor een bodemwarmtepomp kan een melding of vergunning verplicht zijn. Welke verplichting geldt, hangt af van het type verwarmingsinstallatie, de boordiepte en het vermogen. In de onderstaande tabel zie je per situatie wat er nodig is.
Meldingsplicht en vergunningsplicht
| Situatie | Vereiste |
|---|---|
| Gesloten systeem, boring ≤50 meter | Melding via Omgevingsloket |
| Gesloten systeem, boring >50 meter | Omgevingsvergunning (OBM) |
| Gesloten systeem >70 kW | Omgevingsvergunning |
| Open systeem (grondwater) | Provinciale vergunning (Grondwaterwet) |
Sinds januari 2024 vallen deze vergunningen onder de Omgevingswet, die verschillende regels heeft samengevoegd in een systeem. Daarnaast mag alleen een erkend installateur geothermische warmtepompen installeren (erkenningsplicht sinds 2014). De installateur verzorgt meestal de melding of vergunningsaanvraag voor je.
Omgevingsloket en WKO-tool
Via omgevingsloket.nl kun je controleren welke regels gelden op jouw adres en direct een melding of vergunning aanvragen. Met de WKO-bodemenergietool van RVO kun je zien welke bodem water warmtepompen al in de omgeving aanwezig zijn en of je in een interferentiegebied zit. In zo’n gebied gelden extra regels om verstoring van andere bodemenergiesystemen te voorkomen.
Let op: gemeenten mogen aanvullende maatregelen stellen boven op de landelijke regels. Daarom is het verstandig om dit vooraf goed te laten controleren.
Erkende installateur nodig? Ontvang gratis offertes
Overweeg je een geothermische warmtepomp? Laat je goed adviseren en vraag meerdere offertes aan. Door vakmannen te vergelijken, krijg je een duidelijk beeld van de mogelijkheden voor jouw woning. Zo maak je een weloverwogen keuze en haal je het maximale rendement uit je investering.
