NL
NL
COP warmtepomp: zo vergelijk je het rendement van warmtepompen
Bij het kiezen van de juiste warmtepomp is de COP erg belangrijk. De COP van de warmtepomp laat precies zien hoe goed het apparaat presteert. Ontdek wat de gemiddelde COP-waarde is, waarom seizoensrendement belangrijk is en hoe je zelf de COP van je warmtepomp kunt verhogen. Zo haal je het optimale uit je duurzame verwarmingssysteem.
- De COP toont het rendement van een warmtepomp: bij COP 4 levert de pomp 4 kWh warmte per 1 kWh stroom, oftewel 400% rendement.
- Een grond-waterwarmtepomp haalt gemiddeld de hoogste COP (4,5 Ã 5,0), terwijl een lucht-luchtwarmtepomp met 2,5 tot 3,5 het laagst scoort.
- De SCOP is betrouwbaarder dan de COP, omdat deze het gemiddelde rendement over een volledig stookseizoen meet bij wisselende buitentemperaturen.
- Met vloerverwarming, goede isolatie en een lage aanvoertemperatuur haal je het maximale rendement; dat scheelt tot € 930 per jaar vergeleken met een hr-ketel.
Wat is de COP van een warmtepomp?
De COP (Coefficient of Performance) wordt gebruikt om het rendement van een warmtepomp weer te geven. De COP is de verhouding tussen de geleverde warmte en de verbruikte hoeveelheid stroom. Als een warmtepomp een COP van 4 heeft, wil dat zeggen dat de warmtepomp voor iedere 1 kWh elektriciteit 4 kWh aan warmte levert. Dat geeft een rendement van 400%. Hoe hoger de COP van de warmtepomp, hoe rendabeler het systeem.
De COP-formule uitgelegd
Voor de COP van een warmtepomp gebruiken we een handige formule:
De COP = de geleverde energie (kWh warmte) gedeeld door de verbruikte energie (kWh elektriciteit). Als een warmtepomp 5 kWh warmte levert en daarvoor 1 kWh elektrische energie verbruikt, is de COP dus 5.
In vergelijking met andere soorten verwarming is de warmtepomp vaak rendabeler. Bij een cv-ketel is de COP gemiddeld 0,9 en bij elektrische verwarming is de COP ongeveer 1. Dat zorgt ervoor dat verwarmen met een warmtepomp goedkoper is.
Wat betekent de notatie A7/W35?
Bij lucht-water warmtepompen wordt soms de notatie A7/W35 gebruikt, wat betekent dat precies? Deze notatie laat zien onder welke condities de warmtepomp is getest. De A in de notatie staat voor Air (temperatuur van de buitenlucht), de W staat voor Water (afgiftetemperatuur van het water). Bij een A7/W35 notatie is de COP bij een buitentemperatuur van 7°C gemeten en heeft het water in het afgiftesysteem een temperatuur van 35°C. Een afgiftetemperatuur van 35°C is geschikt voor vloerverwarming.
Bij een warmtepomp met de notatie A7/W55 is dezelfde buitenluchttemperatuur gebruikt, maar dan met een watertemperatuur van 55°C. Je hebt 55°C nodig om met radiatoren te verwarmen.
Het vergelijken van COP-waarden heeft alleen zin als de warmtepompen onder dezelfde condities zijn getest. Schakel een warmtepompspecialist in om de meest rendabele warmtepomp voor jouw situatie te kiezen.
Ontvang meerdere offertes
Wat is de gemiddelde COP-waarde per type warmtepomp?
Bij de testconditie A7/W35 ligt de COP van een warmtepomp gemiddeld tussen de 3 en 5. De hoogte van de COP verschilt per soort warmtepomp. In de praktijk heeft de grond-waterwarmtepomp vaak de hoogste COP (4,5 Ã 5), terwijl een lucht-lucht warmtepomp gemiddeld de laagste COP heeft (2,5 – 3,5).
| Soort warmtepomp | Gemiddelde COP (A7/W35) | SCOP NL (gematigd klimaat, 35°C) |
|---|---|---|
| Lucht-lucht | 2,5 – 3,5 | 3,0 – 4,5 |
| Lucht-water | 3,5 – 4,5 | 3,0 – 4,0 |
| Hybride | 3,0 – 4,5 | 3,0 – 4,0 |
| Grond-water | 4,5 – 5,0 | 3,5 – 5,0 |
| Water-water | 4,0 – 5,0 | 3,5 – 5,0 |
Deze waarden zijn slechts een indicatie. Verschillende factoren kunnen de COP beïnvloeden, waaronder de installatie, het gebruikte afgiftesysteem en de mate waarin je woning geïsoleerd is. De isolatiegraad van een woning is erg belangrijk voor het werkelijke rendement van een warmtepomp. Let er ook op dat de COP soms ook gebruikt wordt voor het koelen met een warmtepomp, maar dit wordt vaker aangegeven met EER (energie-efficiëntie ratio).
Wat betekent een COP van 4?
Veel verschillende warmtepompen hebben een COP van 4. Deze waarde geeft aan dat de warmtepomp 4 kWh warmte voor iedere 1 kWh elektriciteit kan leveren. Dat geeft een rendement van wel 400%. Het gemiddelde rendement van een hr-ketel is 90% en dat van een elektrische radiator gemiddeld 100%. Met andere woorden, je kunt een woning met een warmtepomp veel efficiënter verwarmen dan met andere soorten verwarming.
Stel, de warmtebehoefte van je woning is 10.000 kWh per jaar. Dat wil zeggen dat een warmtepomp met COP 4 zo’n 2.500 kWh elektriciteit verbruikt om aan je energiebehoefte te voldoen. Met een stroomprijs van ongeveer € 0,25 per kWh (prijspeil 2026) betaal je dan € 625 per jaar.
Als je een cv-ketel (rendement van 90%) zou gebruiken, verbruik je voor dezelfde hoeveelheid warmte ongeveer 1.111 m³ aan gas. Met een gasprijs van gemiddeld € 1,40 per m³ (prijspeil 2026) kost je dat jaarlijks € 1.555.
Verwarmen met een warmtepomp is in dit voorbeeld dus € 930 goedkoper per jaar.
Is een COP van 3,5 goed?
Of een COP van 3,5 goed is zal afhankelijk zijn van het type warmtepomp en je afgiftesysteem. Bij een lucht-water warmtepomp die op radiatoren werkt is 3,5 een prima score. Voor een lucht-water warmtepomp met vloerverwarming mag je een COP van wel 4 tot 5 verwachten. Het systeem werkt dan niet optimaal als het COP slechts 3,5 is. Bij een grond-water warmtepomp is een COP van 3,5 zelfs aan de lage kant.
Bij het vergelijken van verschillende warmtepompen is de COP niet allesbepalend, de manier waarop de systemen zijn getest is erg belangrijk. De COP kan verschillen aan de hand van afwijkende testcondities, de soort warmtepomp en het seizoen. Voor een realistischer beeld kun je beter kijken naar de SCOP van een warmtepomp.
COP vs SCOP: waarom het seizoensrendement belangrijker is
Hoewel de COP een indicatie van het rendement van een warmtepomp geeft, is het slechts een momentopname bij een enkele testtemperatuur. Om het rendement van een warmtepomp nauwkeuriger te berekenen kun je beter de SCOP (Seasonal Coefficient of Performance) gebruiken. Deze waarde geeft het gemiddelde rendement over een heel stookseizoen weer. Het is daarmee een veel betrouwbaardere waarde om verschillende warmtepompen te vergelijken. Een warmtepomp met een hogere SCOP waarde is doorgaans efficiënter en verbruikt minder energie.
Hoe wordt de SCOP berekend?
De SCOP van een warmtepomp wordt berekend door de COP gedurende een compleet stookseizoen te meten. Bij deze methode worden allerlei verschillende buitentemperaturen gebruikt, waarvan het gewogen gemiddelde genomen wordt.
Voor de seasonal coëfficiënt is het belangrijk om te weten in welk soort klimaat je woont. Men heeft Europa verdeeld in drie verschillende klimaatzones: koud, gematigd en warm. Nederland behoort tot het gematigde gebied. Ieder klimaat heeft weer een ander effect op de SCOP.
SCOP-waardes voor het Nederlandse klimaat
Door het gematigde klimaat in Nederland is het verstandig om de SCOP bij 35°C (vloerverwarming) of 55°C (radiatoren) te controleren, afhankelijk van je afgiftesysteem.
| Type | SCOP bij 35°C (NL) | SCOP bij 55°C (NL) |
|---|---|---|
| Lucht-water warmtepomp | 3,5 – 4,5 | 2,5 – 3,5 |
| Grond-water warmtepomp | 4,5 – 5,0 | 3,5 – 4,5 |
| Hybride warmtepomp | 3,0 – 4,0 | 2,5 – 3,5 |
Zoals je in de tabel kunt zien zijn er grote verschillen tussen de 35°C en 55°C waarneembaar. Het laat precies zien waarom je een warmtepomp beter met vloerverwarming of een andere soort lage-temperatuurverwarming kunt combineren dan met traditionele radiatoren.
Welke factoren beïnvloeden de COP van een warmtepomp?
Hoewel de COP een goede indicatie geeft van het rendement van een warmtepomp, is het geen vast getal. Er zijn een aantal factoren die van invloed zijn op het werkelijke rendement van een warmtepomp, waaronder de buitentemperatuur, het afgiftesysteem en de isolatie in de woning.
Buitentemperatuur en warmtebron
De temperatuur van de buitenlucht kan de COP-waarden flink beïnvloeden. Zo kan de COP van je warmtepomp bij een buitentemperatuur van 7°C rond de 4 of 5 liggen, terwijl de COP van diezelfde warmtepomp naar 2,5 tot 3,5 zakt als de temperatuur tot -2°C daalt. Het is goed om op een zo hoog mogelijke COP te richten. Hoe hoger de COP, hoe rendabeler je systeem.
Om het effect van de buitenlucht op de COP te verkleinen kun je het beste kiezen voor een grond-water warmtepomp. Doordat de bodemtemperatuur het hele jaar door stabiel 10°C tot 12°C blijft, zal de COP ook ongeveer hetzelfde blijven. Een warmtepomp dat gebruikmaakt van dit type bron heeft een veel betrouwbaarder rendement.
Afgiftesysteem: vloerverwarming vs radiatoren
Het kan zijn dat er verschillende COP’s aangegeven worden bij een enkele warmtepomp. Kijk dan naar de waarde van de temperatuur van je afgiftesysteem. Vloerverwarming heeft een veel lagere watertemperatuur dan traditionele radiatoren. Voor vloerverwarming wordt een watertemperatuur van 30°C à 35°C (COP van 4 tot 5) aangehouden, terwijl een watertemperatuur van 55°C tot wel 70°C (COP van 2,5 tot 3,5) gebruikelijk is bij radiatoren.
Niet iedere woning is klaar voor vloerverwarming. Mogelijk is het een te ingrijpende renovatie of past het nog niet in je budget. Je kunt dan als tussenoplossing voor lage temperatuur radiatoren (45°C) kiezen.
Isolatie en warm tapwater
Goede isolatie is cruciaal voor een goede werking van een warmtepomp. Hoe beter een woning geïsoleerd is, hoe minder warmte verloren gaat. Daardoor is de warmtevraag minder groot en hoeft de warmtepomp minder hard te werken. Het gevolg is een hogere COP.
Houd er rekening mee dat warm water regelmatig tot een temperatuur van 60°C verwarmd moet worden om legionella te voorkomen. Hoewel het om een klein temperatuurverschil gaat, kan het verwarmen van het water de COP verlagen.
Hoe kun je de COP van je warmtepomp verhogen?
Om het hoogst haalbare vermogen uit je warmtepomp te halen, kun je de COP zelf proberen te verhogen. Dat doe je door de aanvoertemperatuur van je cv-water zo laag mogelijk te houden. Een andere effectieve methode is om je huis van goede isolatie te voorzien.
Een aantal handige tips:
- Gebruik vloerverwarming of lage temperatuur radiatoren
- Om de warmtevraag van de woning te verlagen kun je de isolatie in huis verbeteren
- Hou de cv-watertemperatuur zo laag mogelijk, maar houd wel rekening met het risico op legionella
- Onderhoud de warmtepomp periodiek
- Combineer de warmtepomp met zonnepanelen
- Een specialist kan de stooklijn optimaal voor je instellen
Rendement vergelijken: warmtepomp vs cv-ketel vs elektrische verwarming
In de praktijk is een warmtepomp drie tot wel vijf keer efficiënter dan een cv-ketel of een elektrische verwarming. Afhankelijk van de hoeveelheid energie die verbruikt wordt, kan dit verschil erg groot zijn. Je merkt dit verschil aan aanzienlijk lagere energiekosten.
| Verwarmingssysteem | Gemiddeld COP / rendement | Energieverbruik (bij 10.000 kWh warmte) | Geschatte jaarkosten (prijspeil 2026) |
|---|---|---|---|
| Warmtepomp (COP 4) | 400% | 2.500 kWh stroom | € 625 |
| Hr-ketel | 90% | 1.111 m³ gas | € 1.555 |
| Elektrische cv-ketel | 100% | 10.000 kWh stroom | € 2.500 |
| Elektrische radiatoren | 100% | 10.000 kWh stroom | € 2.500 |
De energieprijzen in de bovenstaande zijn slechts een indicatie. Hoeveel je precies bespaart met een warmtepomp is afhankelijk van je verbruikte energie en de afgesproken tarieven in je energiecontract. De installatie van een warmtepomp vraagt om een grote investering, maar kan op de lange termijn kostenbesparingen opleveren in de vorm van lagere energiekosten.
Warmtepomp vergelijken? Vraag gratis offertes aan
Een warmtepomp verbruikt minder dan traditionele verwarmingssystemen, zoals bijvoorbeeld de cv-ketel. Het gevolg is een lagere energierekening en een vermindering van de uitstoot van CO2. Vul je gegevens in het onderstaande formulier in en ontvang offertes op maat. Je kunt op je gemak de prijzen van meerdere warmtepompen vergelijken om de beste keuze te maken.
