NL
NL
Aardwarmtepomp: alles over kosten, werking en installatie in 2026
Een aardwarmtepomp is een duurzaam verwarmingssysteem dat warmte uit de diepere ondergrond haalt om een woning te verwarmen en van warm tapwater te voorzien. We leggen in dit artikel uit hoe dit systeem werkt, wat de kosten zijn en waar je op moet letten bij een aardwarmtepomp installatie.
- Een aardwarmtepomp haalt warmte uit de bodem op een constante temperatuur, waardoor het systeem het hele jaar efficiënt blijft, ongeacht het seizoen.
- De investering bedraagt € 20.000 tot € 35.000, maar ISDE-subsidie (€ 4.200 tot € 5.175) en een jaarlijkse gasbesparing van circa € 1.267 maken het financieel aantrekkelijk.
- Zonder buitenunit, met passieve koeling in de zomer en een levensduur van 20 tot 25 jaar is dit systeem stiller en duurzamer dan een luchtwarmtepomp.
- Geschikt voor woningen met energielabel A of B, vloerverwarming of lage-temperatuurradiatoren en voldoende ruimte voor boringen of horizontale leidingen.
Wat is een aardwarmtepomp?
Een aardwarmtepomp haalt warmte uit de grond om je woning te verwarmen. Ondanks de naam is de term aardwarmtepomp wat misleidend: vaak wordt deze naam gebruikt voor een bodemwarmtepomp. De aardwarmte komt van de warmte uit de kern van de aarde (geothermie), terwijl een bodemwarmtepomp werkt met bodemwarmte uit de bovenste 150 tot 200 meter. Deze natuurlijke warmte ontstaat doordat de zon de grond opwarmt, waardoor de bodem het hele jaar door een vrij constante temperatuur van ongeveer 10°C tot 15°C behoudt.
Verschil tussen bodemwarmte en aardwarmte (geothermie)
Bodemwarmte en aardwarmte (geothermie) worden vaak door elkaar gehaald, maar het zijn twee verschillende bronnen van geothermische warmte. Bodemwarmte is energie van de zon die tot 200 meter diep in de aarde is opgeslagen, terwijl aardwarmte uit de kern van de aarde komt en minstens 500 meter diep ligt.
| Kenmerk | Bodemwarmte | Aardwarmte |
|---|---|---|
| Diepte | Tot 200m | 500 tot 4.000m |
| Warmtebron | Zon | Aardkern |
| Toepassing | Particulier | Â Warmtenetten |
| Investering | € 20.000 tot € 35.000 | € 15 tot € 20 miljoen |
| Warmtepomp nodig | Ja | Nee |
Verschil met een grond-water warmtepomp
Een grond-water warmtepomp is een specifiek type warmtepomp dat werkt met een gesloten bron (brine/water-circuit) in de bodem, via een verticale of horizontale collector. Hierbij circuleert een vloeistof door leidingen om warmte uit de grond op te nemen. Daarnaast bestaan er ook water-water systemen, die gebruikmaken van een open bron en warmte halen uit grondwater.
Wat kost een aardwarmtepomp in 2026?
Een geothermische warmtepomp kost gemiddeld € 15.000 tot € 35.000 inclusief installatie en BTW. De uiteindelijke prijs hangt af van verschillende factoren zoals het type systeem, het aantal boringen, het benodigde vermogen en de grootte van de woning. Met ISDE-subsidie van € 4.200 tot € 5.325 dalen de netto kosten aanzienlijk. Zie de prijstabel hieronder voor een duidelijk overzicht.
Prijzen per type bodemwarmtepomp
| Type warmtepomp | Gemiddelde prijs (zonder subsidie) | Subsidie | Netto |
|---|---|---|---|
| Grond-water (gesloten bron) | € 20.000 tot € 35.000 | € 4.200 tot € 5.175 | € 15.000 tot € 30.000 |
| Water-water (open bron) | € 15.000 tot € 25.000 | € 4.425 tot € 5.325 | € 10.000 tot € 20.000 |
Voor particulieren is een grond-water warmtepomp het meest voorkomende type, omdat deze met een gesloten systeem in vrijwel elke bodem toepasbaar is. Een water-water warmtepomp werkt met grondwater en vereist daarom een geschikte en beschikbare grondwaterbron.
Wat kosten de diepteboringen?
Een diepteboring voor een bodemwarmtepomp kost gemiddeld € 10.000 per boring. Afhankelijk van de diepte en bodemgesteldheid (zoals klei, zand of rots) varieert dit van € 5.000 tot € 15.000. In de praktijk zijn deze kosten vaak al inbegrepen in de totale kostprijs van een grond-water warmtepomp (€ 20.000 tot € 35.000). Of je één of twee boringen nodig hebt, hangt af van de benodigde capaciteit en de warmtebehoefte van de woning.
Hoe werkt een bodemwarmtepomp?
Een bodemwarmtepomp werkt in drie stappen om warmte uit de grond om te zetten naar verwarming en tap water. De warmtepomp neemt warmte op, verhoogt deze naar de gewenste temperatuur en geeft vervolgens warmte af aan je woning. Dit gebeurt in een gesloten circuit met een warmtewisselaar, compressor en koelmiddel. Dankzij deze techniek werkt het systeem met lage temperaturen en hoge efficiëntie. Dit zorgt voor een gunstige COP en SCOP en dus lage energiekosten. Hieronder lichten we de drie stappen verder toe.
Warmte opnemen uit de bodem
De warmtepomp neemt warmte op uit de bodem via horizontale leidingen of verticale lussen. In deze leidingen zit een vloeistof (brine) die de warmte absorbeert uit de grond, waar het gemiddeld 10 tot 15 graden Celsius is. De bodem absorbeert continu zonnewarmte, waardoor deze bron relatief stabiel blijft. Via een warmtewisselaar wordt deze warmte overgedragen aan het koelmiddel in de warmtepomp. Dit hele proces vind plaats in een gesloten circuit.
Temperatuur verhogen via de compressor
De compressor verhoogt de temperatuur van het koelmiddel naar een bruikbare temperatuur voor verwarming. De warmtepomp zet de lage temperaturen van 10°C tot 15°C om naar ongeveer 35°C tot 55°C, dit is wel afhankelijk van je afgiftesysteem. Met een COP van 4 tot 6 levert de warmtepomp per kWh elektriciteit 4-6 kWh warmte. Dat maakt het veel zuiniger dan een cv-ketel
Warmte afgeven aan je cv-systeem
De warmte wordt afgegeven aan het cv-systeem en zorgt zo voor zowel verwarming als warm tapwater. Dit gebeurd via vloerverwarming, lage temperatuur radiatoren of wandverwarming. Vloerverwarming is ideaal omdat het goed werkt bij lage temperaturen rond de 35°C, terwijl lage temperatuur radiatoren functioneren tussen de 45°C en 55°C. Hoge temperatuur radiatoren zijn minder geschikt, omdat dit zorgt voor een lagere COP.
Ontvang offertes en advies op maat
Welke soorten aardwarmtepompen zijn er?
Er zijn twee hoofdtypen bodemwarmtepompen: verticale captatie met een diepe boring en horizontale captatie met ondiepe leidingen. De keuze tussen de systemen hangt vooral af van de beschikbare ruimte, het budget en de situatie van de tuin. Hieronder worden de twee systemen uitgelegd.
Verticale captatie (diepe boring)
Bij verticale captatie wordt er een diepe boring gemaakt van ongeveer 80 tot 150 meter in de grond. In dit boorgat wordt een U-vormige buis geplaatst waar een brine vloeistof doorheen stroomt om warmte op te nemen uit de bodem. Doordat de temperatuur op grote diepte constant blijft, levert dit systeem een stabiel en hoog rendement. Een belangrijk voordeel is dat er weinig ruimte nodig is, waardoor het geschikt is voor kleinere tuinen. Het nadeel is dat de installatie relatief duur is door de kosten van de boringen. Daarnaast is in veel gevallen een vergunning (Waterwet/provincie) nodig, omdat er gewerkt wordt in diepere grondlagen.
Horizontale captatie (ondiepe leidingen)
Bij horizontale captatie worden leidingen op ongeveer 1 tot 1,5 meter diepte in de tuin gelegd. Deze leidingen liggen verspreid over een groot oppervlak en nemen warmte op uit de bovenste bodemlaag. Een voordeel van dit systeem is dat het goedkoper is, omdat er geen diepe boring nodig is. Wel is er veel ruimte nodig, vaak 1,5 tot 2 keer het woonoppervlak van de woning. Tijdens de aanleg moet de tuin grotendeels worden opengelegd. Daarnaast is het rendement minder stabiel, omdat de temperatuur in de bovenste grondlagen afhankelijk is van het weer.
Wat zijn de voordelen van een aardwarmtepomp?
Een aardwarmtepomp biedt verschillende voordelen ten opzichte van een cv-ketel of andere soorten warmtepomp. Zo is een aardwarmtepomp een duurzaam alternatief voor traditionele verwarmingssystemen en gebruikt het warmte uit de bodem, waardoor er minder fossiele brandstoffen nodig zijn. Dit maakt het zowel milieuvriendelijk als efficiënt. Daarnaast zorgt het hoge rendement voor lagere energiekosten. Hieronder worden de belangrijkste voordelen kort toegelicht.
Hoog rendement en lage energiekosten
Een aardwarmtepomp werkt zeer efficiënt en heeft een COP van ongeveer 4 tot 6. Dit betekent dat je met 1 kWh elektriciteit maar liefst 4 tot 6 kWh aan warmte kunt opwekken. Een cv-ketel heeft een rendement van maximaal 1 en gebruikt fossiele brandstoffen zoals gas. Bij een gemiddeld gasverbruik van 1.500 m³ per jaar kun je tot wel 50-70% besparen op verwarmingskosten. Hoewel je meer elektriciteit verbruikt, zijn de totale kosten meestal een stuk lager door de hoge efficiëntie.
Geen buitenunit nodig
In tegenstelling tot een luchtwarmtepomp heeft een aardwarmtepomp geen buitenunit nodig. Dit betekent dat er geen zichtbare of ontsierende unit aan de gevel of in de tuin geplaatst hoeft te worden. Ook voorkom je geluidsoverlast voor jezelf en omwonenden, wat vooral een groot voordeel is in rijtjeshuizen en appartementencomplexen.
Passieve koeling in de zomer
In de zomer kan de bodemwarmtepomp ook worden gebruikt voor passieve koeling. Hierbij wordt de natuurlijke koelte uit de bodem gebruikt om de woning te verkoelen, zonder dat de compressor actief hoeft te draaien. Dit kost weinig elektriciteit, omdat alleen de circulatiepomp energie verbruikt. In de winter wordt warmte uit de bodem onttrokken, terwijl je in de zomer juist warmte teruggeeft. Dit zorgt voor een betere balans in de bodem en verhoogt de efficiëntie op lange termijn.
Wat zijn de nadelen van een grondwarmtepomp?
De belangrijkste nadelen van een grondwarmtepomp zijn de hogere investering, de complexe plaatsing en het feit dat er vaak een vergunning nodig is. Daar staat tegenover dat je profiteert van lage energiekosten en een lange levensduur. Het is wel goed om te kijken of dit type warmtepomp geschikt is voor jouw woning. Een ervaren installateur helpt je met de juiste dimensionering. Hieronder worden de nadelen verder toegelicht.
Hogere investering dan een luchtwarmtepomp
Een grond-water warmtepomp is duurder in aanschaf dan een lucht water warmtepomp. De kosten liggen gemiddeld tussen de € 20.000 en € 35.000, terwijl een luchtwarmtepomp vaak tussen de € 7.000 en € 15.000 kost. Deze hoge investering kan een drempel zijn voor veel huishoudens. Daar staat tegenover dat een grondwarmtepomp efficiënter werkt en een hogere COP heeft. Hierdoor verdien je een deel van de investering terug via lagere energiekosten en een langere levensduur.
Complexe installatie met graafwerk of boringen
De installatie van een grondwarmtepomp is complexer dan bij andere verwarmingsystemen. Er zijn graafwerkzaamheden nodig of er moet diep geboord worden in de bodem. Voor verticale systemen is een gecertificeerd bedrijf verplicht en gelden er strenge regels. De installatie duurt gemiddeld 3 tot 5 dagen en vereist een goede voorbereiding. Daarom is het essentieel om een erkende installateur in te schakelen.
Vaak een vergunning nodig
Voor veel grondwarmtesystemen is een vergunning of melding verplicht. Bij verticale boringen vanaf ongeveer 30 tot 50 meter moet dit vaak via de provincie geregeld worden volgens de Waterwet. Ook kunnen gemeenten extra eisen stellen, bijvoorbeeld in grondwaterbeschermingsgebieden. Voor horizontale systemen is meestal geen vergunning nodig, maar soms wel bij ingrijpend graafwerk. Het is daarom belangrijk om dit vooraf te checken bij je gemeente, waarbij een gespecialiseerde installateur je kan helpen.
Hoeveel stroom verbruikt een aardwarmtepomp?
Een aardwarmtepomp verbruikt gemiddeld 3.000 tot 5.000 kWh elektriciteit per jaar, afhankelijk van de warmtebehoefte en de COP van het systeem. Er is dus stroom nodig, maar door de hoge efficiëntie blijft het verbruik relatief laag. Het rendement wordt uitgedrukt in de COP en SCOP (seizoensprestatiefactor).
Rekenvoorbeeld
Een gemiddelde woning heeft ongeveer 15.000 kWh warmte per jaar nodig, vergelijkbaar met zo’n 1.500 m³ gas. Bij een COP van 4,5 verbruik je dan ongeveer 3.333 kWh stroom (15.000 / 4,5). Met een stroomprijs van € 0,25 per kWh (prijspeil 2026) kom je uit op ongeveer € 833 per jaar aan stroomkosten. Dit ligt een stuk lager dan verwarmen op gas, waar je al snel rond de € 2.100 per jaar uitkomt. De besparing kan daarmee oplopen tot ongeveer € 1.267 per jaar.
De SCOP ligt in de praktijk meestal iets lager dan de COP, omdat deze rekening houdt met seizoensinvloeden.
Aardwarmtepomp of luchtwarmtepomp: wat past bij jou?
Twijfel je tussen een luchtwarmtepomp en een aardwarmtepomp? Onderstaande vergelijking helpt je kiezen.
| Kenmerk | Lucht-water warmtepomp | Aardwarmtepomp (grond-water) |
|---|---|---|
| Prijs incl. installatie | € 7.000 tot € 15.000 | € 20.000 tot € 35.000 |
| COP | 3 tot 4 | 4 tot 6 |
| Buitenunit | Ja | Nee |
| Geluid | Matig | Stil |
| Subsidie ISDE | € 1.700 tot € 4.600 | € 4.200 tot € 5.175 |
| Geschikt voor | Alle woningen | Met tuin/ruimte |
| Levensduur | 15 tot 20 jaar | 20 tot 25 jaar |
| Koeling | Actief | Passief |
Is een bodemwarmtepomp geschikt voor jouw woning?
Niet elke woning is geschikt voor een bodemwarmtepomp. Of het past, hangt vooral af van isolatie, het verwarmingsysteem en de beschikbare ruimte. Zowel bij nieuwbouw als bestaande bouw zijn er mogelijkheden, maar de voorwaarden verschillen. Hieronder zie je waar je op moet letten.
Nieuwbouw vs. bestaande woning
Bij nieuwbouw is een bodemwarmtepomp vaak de ideale keuze, omdat je systeem direct kunt meenemen in het ontwerp. Vloerverwarming en de benodigde capaciteit worden vanaf het begin goed afgestemd, en door de BENG-eisen is een warmtepomp vaak al noodzakelijk.
In een bestaande woning is het ook mogelijk, maar dit hangt sterk af van het isolatieniveau en het huidige afgiftesysteem. Woningen met energielabel B of beter en vloerverwarming of lage temperatuur radiatoren zijn doorgaans geschikt. Bij oudere woningen met slechte isolatie of hoge temperatuur radiatoren zijn vaak eerst kleinere renovaties nodig om het vereiste vermogen efficiënt te kunnen leveren.
Vereisten: isolatie, lage temperatuur verwarming en bodem
Voor een bodemwarmtepomp zijn drie dingen essentieel. Ten eerste goede isolatie, bij voorkeur energielabel A of minimaal B, zodat warmteverlies beperkt blijft. Ten tweede een lage temperatuur verwarmingsysteem, zoals vloerverwarming of lage temperatuur radiatoren (maximaal 55°C). Ten derde moet de bodem geschikt zijn, met voldoende ruimte voor een boring of horizontale leidingen. Ook mogen er geen beperkingen zijn, zoals ligging in grondwaterbeschermingsgebied. Voldoet je woning aan deze voorwaarden, dan werkt een warmtepomp het beste.
Aardwarmtepomp laten installeren? Vergelijk gratis offertes
Overweeg je een aardwarmtepomp voor je woning? Via warmtepomp-gids.nl vergelijk je gratis en vrijblijvend offertes van gecertificeerde installateurs in je buurt. Vul onderstaand formulier in, ontvang tot 5 offertes en kies de erkende installateur die het best bij jouw situatie past.
